Co zrobić, gdy e-zlecenie nie pasuje do potrzeb pacjenta

Zdarza się, że po wizycie u lekarza okazuje się, że e-zlecenie nie odpowiada temu, czego pacjent naprawdę potrzebuje. Na przykład dotyczy wózka standardowego, a fizjoterapeuta uważa, że lepszy byłby wózek aktywny. Albo zlecenie jest poprawne, ale stan zdrowia się zmienił.

To nie jest sytuacja bez wyjścia. Najważniejsze, żeby nie działać pochopnie.

Najpierw: nie oddawaj kodu do sklepu

E-zlecenie zostaje przyjęte do realizacji w chwili, gdy przekażesz sklepowi lub aptece identyfikator zlecenia i 4-cyfrowy kod dostępu. Od tego momentu zmiana jest dużo trudniejsza.

Jeśli masz wątpliwości, czy zlecenie jest właściwe, nie podawaj kodu w sklepie, dopóki sprawy nie wyjaśnisz. Możesz w sklepie obejrzeć sprzęt, zapytać o ceny i dopasowanie bez przekazywania kodu.

Najczęstsze sytuacje

Zlecenie na inny rodzaj sprzętu niż potrzebny

Na przykład na wózek standardowy, gdy pacjent potrzebuje wózka aktywnego, albo na balkonik, gdy lepsza byłaby podpórka z kółkami. Rodzaj wózka czy balkonika to osobne pozycje w wykazie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), z innymi limitami i kryteriami przyznania.

Zlecenie wystawił ktoś, kto nie może wystawić zlecenia na potrzebny sprzęt

Przy wózkach obowiązuje zasada specjalizacji. Na przykład zlecenie na wózek elektryczny może wystawić tylko lekarz określonych specjalności, takich jak neurologia, ortopedia czy rehabilitacja medyczna, albo fizjoterapeuta z tytułem specjalisty. Lekarz rodzinny takiego zlecenia nie wystawi.

Sprzęt się wyklucza

Wiele pozycji wykazu NFZ wzajemnie się wyklucza. W tym samym czasie NFZ dopłaci do jednego wózka z danej grupy, a nie na przykład do wózka standardowego i aktywnego jednocześnie.

Obecny sprzęt przestał pasować przed końcem okresu użytkowania

Na przykład dziecko urosło albo zmienił się stan zdrowia dorosłego. Ta sytuacja jest opisana niżej.

Krok 1. Porozmawiaj z osobą, która wystawiła zlecenie

Informacja o e-zleceniu, którą dostałeś SMS-em, e-mailem lub na wydruku, zawiera numer telefonu do bezpośredniego kontaktu z osobą wystawiającą. Zadzwoń lub umów się na wizytę.

Wyjaśnij spokojnie, co się zmieniło lub co budzi wątpliwości. Pomocne będą:

• opinia fizjoterapeuty, jeśli pacjent jest pod jego opieką,
• opis, jak pacjent porusza się na co dzień i czego potrzebuje,
• informacja o warunkach w domu, na przykład szerokość drzwi.

Pamiętaj, że o tym, jaki sprzęt jest wskazany, decyduje osoba uprawniona do wystawienia zlecenia na podstawie stanu zdrowia pacjenta.

Krok 2. Anulowanie zlecenia

Jeśli e-zlecenie nie zostało jeszcze przyjęte do realizacji, może zostać anulowane:

• przez osobę uprawnioną do wystawiania zleceń – na wniosek pacjenta,
• przez NFZ – na wniosek pacjenta albo osoby działającej w jego imieniu.

Gdy zlecenie zostało już przyjęte do realizacji, ale sklep nie może go zrealizować, sklep powinien je zwrócić pacjentowi lub osobie działającej w jego imieniu, jeśli to możliwe, i poinformować o tym NFZ.

Krok 3. Nowe zlecenie

Po anulowaniu można wystawić nowe zlecenie na właściwy sprzęt – przez osobę, która ma do tego uprawnienia. Jeśli potrzebny jest specjalista, może to oznaczać wizytę w innej poradni.

Przepisy przewidują też, że jeśli na ten sam wyrób i te same warunki realizacji wystawiono kolejne zlecenie i przyjęto je do realizacji, NFZ z urzędu anuluje wcześniejsze, niezrealizowane zlecenie. O anulowaniu z urzędu NFZ informuje pacjenta.

Gdy sprzęt przestał pasować: skrócenie okresu użytkowania

Każdy sprzęt z wykazu NFZ ma okres użytkowania, na przykład wózek standardowy dla dorosłych raz na 5 lat. Przy wielu wyrobach, w tym przy wózkach i pionizatorach, rozporządzenie przewiduje możliwość skrócenia tego okresu:

• u dorosłych – gdy zmiany stanu fizycznego wymagają skrócenia okresu użytkowania, a możliwości regulacji sprzętu się wyczerpały,
• u dzieci do 18. roku życia – gdy możliwości regulacji się wyczerpały, a stan fizyczny zmienił się w wyniku zabiegów chirurgicznych lub chorób, rehabilitacji albo rozwoju fizycznego.

Wniosek o skrócenie okresu użytkowania wystawia osoba uprawniona do wystawienia zlecenia. Musi on zawierać szczegółowe uzasadnienie medyczne zgodne z kryteriami przyznania danego sprzętu.

Zanim poprosisz o skrócenie, sprawdź z fizjoterapeutą lub w serwisie, czy obecnego sprzętu nie da się jeszcze wyregulować. W okresie użytkowania NFZ finansuje też naprawy, do limitu określonego dla danego sprzętu.

Gdzie szukać pomocy

• Osoba, która wystawiła zlecenie – numer telefonu znajdziesz w informacji o e-zleceniu.
• Oddział wojewódzki NFZ – w sprawie anulowania zlecenia.
• Telefoniczna Informacja Pacjenta – bezpłatna infolinia NFZ i Rzecznika Praw Pacjenta: 800 190 590.

Najważniejsze w skrócie

1. Nie podawaj kodu w sklepie, dopóki nie masz pewności co do zlecenia.
2. Porozmawiaj z osobą, która wystawiła zlecenie.
3. Niezrealizowane zlecenie można anulować na wniosek pacjenta.
4. Nowe zlecenie wystawia osoba z odpowiednimi uprawnieniami.
5. Gdy sprzęt przestał pasować, zapytaj o skrócenie okresu użytkowania.

Źródła

• Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 253 (art. 38c, 38d) – ISAP (otwiera się w nowej karcie)
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1038 (skrócenie okresu użytkowania) – ISAP (otwiera się w nowej karcie)
• Zlecenia na wyroby medyczne – pacjent.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
• Telefoniczna Informacja Pacjenta – Rzecznik Praw Pacjenta (otwiera się w nowej karcie)